Po czasie świętowania i zawieszenia zwykłego rytmu dnia trzeba powrócić do codzienności, ale wciąż można cieszyć się tym, co zostaje: jeszcze kolędy i kolędowanie, jeszcze pierniki ( dobra, u mnie też ciasteczka do upieczenia), choinka jak najdłużej się da i prezenty, które służą i cieszą. Tak od dzieciństwa, prawda? Szło się do szkoły w nowym swetrze, na drugie śniadanie brało pierniczki, a po powrocie do domu słuchało nowych płyt- bo to były u nas częste prezenty. No i oczywiście czytało. Taki serdeczny wymiar świąt, którego trochę zostało i dziś. Doszło jednak coś nowego, co dzieci wyczuwają, ale nie umieją,  nie potrzebują nawet, nazwać. Istota.

Kilka lat temu usłyszałam o pewnej znajomej, która nie jechała do domu na święta, bo to tylko udawanie przez kilka godzin. Inna jechała z obowiązku i traktowała jako wyrzeczenie w ramach podjętej formacji. Wiem, że dziś takich osób jest więcej. I jakoś ostatnio mocno to do mnie wracało.

Myślę, że w wigilijnym spotkaniu naprawdę jest taki moment, w którym nie ma udawania. Dłuższy lub krótszy, to pewnie zależy od skomplikowania życiowych sytuacji, ale jest. Taka chwila, w której naprawdę chciałoby się tego lepszego, w której z przekonaniem wypowiada się życzenia, uśmiecha się, naprawdę wierzy w wybaczenie. Naprawdę!

Może pięć minut później, a może po dwóch dniach będzie znowu lipa: emocje, wyrzuty i cały bałagan, który chciałby ktoś zostawić za sobą. Człowiek jest tylko człowiekiem. Ma jednak coś, co daje sens – nadzieję.

Najsmutniejsze, co można zrobić, to odebrać (komuś i sobie) nadzieję. Bez nadziei nie ma życia, nawet nie ma udawania.

Ktoś ze znajomych stwierdził, że między 24 a 31 grudnia następuje jakieś zawieszenie czasu i dni zlewają się w jedno. Rzeczywiście, jeśli jest się szczęściarzem, który może na ten czas przerwać aktywności zawodowe, tak jest. Pamiętam, jak z rodzeństwem chodziliśmy do dwóch różnych szkół i w jednym roku jedna, a w kolejnym druga miała od  27 lekcje. Rodzice zgadzali się na nieobecność, gdy w tym czasie ktoś wymyślił sprawdzian, żeby nie trzeba było uczyć się w święta, choć raz skończyło się golem per absentiam.

„Zawieszony” kalendarz warto dobrze wykorzystać. Nadganiam różne zaległości – same miłe sprawy. Wśród nich świetny dokument „Kwintesencja brytyjskości”. Dużo refleksji z nim związanych. Jak odpowiedziałoby się na pytanie: kim jestem? Co jest najbardziej charakterystyczne dla mojej tradycji i kultury? Co ją wyróżnia? Czy to, co uważam za swoje, naprawdę takie jest? A może zapożyczone, przyswojone? I wreszcie: co robię z tym dziedzictwem?

Myśl biegnie dalej i przypominają się słowa usłyszane na pogrzebie prawie rok temu, że nie należy chlubić się przodkami, bo żadna to nasza zasługa, jacy byli. To następne pokolenie, na które mamy wpływ, o nas świadczy. Bardzo poruszyły mnie te zdania.

I jeszcze z innego źródła: warto być otwartym na świat i mieć na innych wpływ. Nie, nie trzeba robić wielkich rzeczy. Nie, mieć wpływ to nie znaczy manipulować. To rozmawiać. To powiedzieć o dobrej książce, filmie, audycji. Zaprosić na wydarzenie, przesłać informację o wystawie czy koncercie.

– Wiesz, znalazłam taki ciekawy kanał na YouTube…

– Tak, tak, słuchałam.

No to czemu nie powiedzieć o tym innym? Dlaczego nie mieć wpływu na świat?

W podręcznikach do nauki języka polskiego jako obcego można znaleźć lekcje mówiące o naszych zwyczajach świątecznych. Co do zasady my je wszyscy znamy i mówimy o nich jako o wspólnej tradycji, a jednak w każdej rodzinie znajdziemy modyfikacje. I tak jest fantastycznie. Jedni co roku wprowadzają jakieś nowe elementy, inny wystrój domu, eksperymentują z potrawami. Inni co roku tak samo, bez zmian: zabawki na choinkę, choć sfatygowane zawsze powędrują na drzewko. Potrawy wigilijne robi się raz do roku, bez wyjątków. Niektórzy łączą tradycje rodzin, z których pochodzą, u niektórych jakaś tradycja dominuje. Jedni przepadają za wieczerzami wigilijnymi w dużym gronie, inni wolą zgromadzić się wspólnie późniejszą porą. Jedni zjadają dwie wigilie w obu rodzinach, a inni co drugi rok odwiedzają każdą z nich. Jedni nie wyobrażają sobie, by nie pójść na pasterkę,  inni łączą się z Watykanem, a pozostali idą spać. I tak też jest dobrze.

Niech w  bogactwo tradycji, zwyczajów i rodzinnych pomysłów  popłyną kolędy i pastorałki- to jest dopiero skarb! Niech ich treść wybrzmi we właściwym czasie: nie bójmy się! Ucieszmy się lub na tę radość miejmy nadzieję!